Depresja może dotknąć już nawet niemowlęta. Pojawia się wtedy zazwyczaj w drugim półroczu życia a dotyczy dzieci pozbawionych zaspakajania ich potrzeb fizycznych i emocjonalnych – zwłaszcza tych, które znajdują się w placówkach wychowawczych, porzuconych, przez długi czas hospitalizowanych. U takich dzieci zwykle widzimy stopniowy wzrost negatywnych symptomów od płaczu i silnego pokazywania swoich potrzeb do stanu podobnego do letargu (gdy płacz i krzyk przechodzą w pojękiwania a obraz twarzy jakby odlanej z wosku utrwala się).

Kolejnym ważnym okresem, w którym może pojawić się depresja u dzieci jest okres latencji i adolescencji (12-17 roku życia). Na skutek wielu przemian (biologicznych i osobowościowych) zwykle łatwiej niż w innym okresie o pojawienie się stanów depresyjnych.

Przyczyny pojawienia się depresji nie są do końca znane – zapewne jednak decyduje o tym szereg czynników t.j : genetyczne, biologiczne, neuromechaniczne, psychologiczne i społeczne. Psychologowie twierdzą, iż pojawia się ona najczęściej jako skutek nie przepracowanej utraty, gdy smutek nie został we właściwym czasie zakończony. Jednakże nie sama utrata prowadzi do depresji, lecz fakt, iż po jej przeżyciu nie udało się wypełnić powstałej luki.

Dzieci zapadają na depresję po utracie rodziców, rodzeństwa, ukochanego zwierzęcia, ale także po rozstaniu z chłopakiem, przyjaciółką czy zmianie miejsca zamieszkania. Z pewnością (zwłaszcza u dzieci młodszych) ogromny wpływ na rozwinięcie się depresji ma sytuacja rodzinna. Częściej zapadają na depresję dzieci, których potrzeby emocjonalne nie są zaspokojone. Również łatwiej o depresję u dziecka, którego rodzice są stale przemęczeni, ciągle narzekają, wskutek czego może ono obwiniać się o różne problemy w rodzinie.

Co zatem zrobić gdy podejrzewamy, że nasze dziecko cierpi na depresję:

• usiąść spokojnie z dzieckiem, poświęcić mu więcej czasu niż zwykle, poobserwować, porozmawiać, zapytać czy czym się nie martwi,
• jeżeli podejrzewamy, iż dziecko wini się za jakąś sytuację za którą nie powinno (np. dotyczącej relacji pomiędzy rodzicami) należy go przekonać, iż nie ponosi za to odpowiedzialności i próbować odbarczyć z powstałego poczucia winy,
• nie krzyczeć na dziecko dlatego, że ciężko mu się zmobilizować do odrabiania lekcji albo prac domowych czy z powodu, że zachowuje jakby nie słucha tego, co się do niego mówi,
• udać się do psychologa a następnie do psychiatry (jeżeli jednak sami zauważymy, że stan jest poważny najlepiej od razu zwrócić się do psychiatry – w takiej sytuacji konieczne jest najpierw oddziaływanie farmakologiczne, by móc rozpocząć psychoterapię),
• nie lekceważyć tego stanu mając na uwadze, iż część depresji (również u dzieci) prowadzi do samobójstw, które stanowią jedną z trzech najczęstszych przyczyn zgonów nieletnich (Światowa Organizacja Zdrowia, Genewa 2003).